Thanos osadza Kamień Przestrzeni w Rękawicy Nieskończoności w „Avengers: Wojna bez granic” (2018), reż. Anthony i Joe Russo, zdjęcia Trent Opaloch. © 2018 Marvel. Źródło: The Credits / Motion Picture Association.
Thanos, nazywany Szalonym Tytanem, to kosmiczny zdobywca i główny przeciwnik bohaterów w finale Sagi Nieskończoności. W MCU po raz pierwszy widzimy go w scenie podczas napisów „Avengers” (2012), gdzie gra go Damion Poitier. Od „Strażników Galaktyki” (2014) postać tworzy Josh Brolin. Thanos uważa masowe mordowanie za sposób ratowania wszechświata, a zgromadzenie sześciu Kamieni ma pozwolić mu narzucić tę wizję wszystkim istotom.
Uwaga: tekst zawiera spoilery Sagi Nieskończoności, w tym „Wojny bez granic” i „Końca gry”.
Thanos w MCU
Władca działający przez pośredników
Thanos pochodzi z Tytana. Opowiada, że przewidział katastrofę rodzinnego świata: rosnąca populacja miała wyczerpać jego zasoby. Proponował zgładzenie połowy mieszkańców, lecz został odrzucony. Późniejszy upadek cywilizacji uznaje za potwierdzenie własnej racji. Jest to jego uzasadnienie przemocy, nie obiektywny dowód, że ludobójstwo było konieczne.
Przez lata podbija kolejne światy. Podczas masakry ludności planety Gamory zabiera dziewczynkę i wychowuje ją jako zabójczynię. Podobnie podporządkowuje sobie Nebulę, poddając ją okrutnym modyfikacjom po porażkach w rywalizacji z siostrą. Określanie ich córkami nie usuwa przemocy, na której opiera się ta rodzina.
W pierwszych „Avengers” udostępnia Lokiemu armię Chitauri i berło. W zamian oczekuje Tesseraktu. Niepowodzenie inwazji na Nowy Jork pozostawia poza jego kontrolą dwa Kamienie: Przestrzeni, ukryty w sześcianie, i Umysłu, znajdujący się w berle. Później Ronan również zawodzi go jako pośrednik, próbując zatrzymać Kamień Mocy dla siebie.
Sześć Kamieni i pstryknięcie
W „Wojnie bez granic” Thanos przystępuje do bezpośredniego działania. Zdobywa Kamień Mocy na Xandarze, a następnie atakuje statek asgardzkich uchodźców. Pokonuje Hulka, zabija Lokiego i przejmuje Kamień Przestrzeni. Czarny Zakon wysyła po kolejne artefakty, sam zaś dociera do Knowhere po Kamień Rzeczywistości.
Na Vormirze poświęca Gamorę, aby otrzymać Kamień Duszy. Jego rozpacz nie zmienia faktu, że wybiera realizację planu kosztem osoby, którą deklaruje kochać. Na Tytanie odpiera wspólny atak Strażników i ziemskich bohaterów. Doctor Strange oddaje mu Kamień Czasu, ratując życie Tony’ego Starka.
Ostatnim celem jest Vision w Wakandzie. Wanda niszczy Kamień Umysłu, lecz Thanos cofa lokalnie czas, przywraca Visiona do poprzedniego stanu i wyrywa mu artefakt z czoła. Nawet cios Thora nie zatrzymuje już pstryknięcia. Połowa życia we wszechświecie rozpada się w pył.
Zdjęcie wyróżniające pokazuje osadzanie niebieskiego Kamienia w Rękawicy. Oddziela źródło mocy od narzędzia jej użycia: metalowa rękawica porządkuje zdobyte artefakty, ale sama nie daje władzy nad przestrzenią. Zbliżenie dłoni sprowadza kolejną katastrofę do spokojnego, precyzyjnego gestu jej sprawcy.
Dwie śmierci w „Końcu gry”
Zwycięski Thanos niszczy Kamienie, aby jego czynu nie można było odwrócić za ich pomocą. Odnajdują go ocalali Avengers. Gdy dowiadują się, co zrobił, Thor go zabija. Śmierć zdobywcy nie przywraca ofiar; bohaterowie przez następne pięć lat żyją z konsekwencjami klęski.
Próba odzyskania Kamieni z przeszłości sprowadza jednak do 2023 roku drugiego Thanosa, pochodzącego z 2014 roku. To wcześniejsza wersja postaci, a nie wskrzeszony zabójca Visiona. Poznawszy przyszłość, postanawia już nie usunąć połowy mieszkańców kosmosu, lecz zniszczyć istniejący wszechświat i stworzyć nowy, który nie pamiętałby straty.
Bruce Banner przywraca znikniętych, a podczas finałowej bitwy Tony Stark przejmuje Kamienie i unicestwia Thanosa z 2014 roku wraz z jego armią. Ceną jest życie Iron Mana. Ostateczną porażkę Tytana umożliwia współpraca ludzi, których wcześniej uznał za niezdolnych do przeciwstawienia się jego planowi.
Jakie moce posiada Thanos?
Bez Kamieni dysponuje ogromną siłą, odpornością i doświadczeniem bojowym. Potrafi pokonać Hulka oraz walczyć jednocześnie z kilkoma Avengers. Korzysta z pancerza, potężnego obosiecznego miecza, floty i armii. Pozostaje podatny na obrażenia: przewaga fizyczna nie czyni go niezniszczalnym.
Kamienie pozwalają mu wpływać na przestrzeń, czas, rzeczywistość, umysły i życie w kosmicznej skali. Filmowe użycie całego kompletu poważnie uszkadza jego ciało i Rękawicę. Nie należy przypisywać mu automatycznie wszystkich zdolności komiksowego pierwowzoru, takich jak rozbudowana telepatia czy samodzielne władanie energią kosmiczną.
Thanos w komiksach
Debiutuje w „Iron Man” #55, z datą okładkową luty 1973. Postać stworzył Jim Starlin, autor pomysłu i rysunków; scenariusz numeru współtworzył Mike Friedrich. Zeszyt wprowadza także Draxa. Późniejsze „The Thanos Quest” (1990) i „The Infinity Gauntlet” (1991) rozwijają pogoń Tytana za Kamieniami oraz walkę o władzę nad rzeczywistością.
Komiksowy Thanos jest związany z Eternals z Tytana i personifikacją Śmierci, której pragnie zaimponować. MCU zastępuje tę motywację obsesją na punkcie zasobów i narzuconej równowagi. Filmowej historii nie należy więc traktować jako prostego streszczenia komiksów: wspólne artefakty prowadzą do innej opowieści o przyczynach zbrodni.
Thanos widzi siebie jako jedynego gotowego zapłacić cenę ratowania innych. Jego działania pokazują jednak, że przede wszystkim odmawia innym prawa do wyboru. Kiedy wszechświat odrzuca jego porządek, gotów jest zniszczyć także tych, których rzekomo chciał ocalić.