Cate Blanchett jako Hela w Thor: Ragnarok (2017), reż. Taika Waititi, zdjęcia Javier Aguirresarobe. Materiał Marvel/Disney. Źródło: The Credits / Motion Picture Association.
Hela to bogini śmierci, pierworodna córka Odyna i starsza przyrodnia siostra Thora w MCU. W Thor: Ragnarok z 2017 roku gra ją Cate Blanchett. Wraca z wygnania, aby przejąć Asgard i wznowić podboje. Jej pojawienie się ujawnia przeszłość, którą królewska rodzina usunęła z oficjalnej opowieści o swoim państwie.
Uwaga: tekst zawiera spoilery z Thor: Ragnarok oraz wzmiankę o alternatywnej wersji z What If…?.
Hela w MCU
Pierworodna córka i przemilczane podboje
Zanim Asgard zaczął przedstawiać się jako strażnik pokoju, Odyn budował jego potęgę wojną. Hela była jego towarzyszką i dowódczynią, pomagającą podporządkować Dziewięć Królestw. Kiedy ojciec postanowił zakończyć podboje, nie zaakceptowała zmiany. Chciała rozszerzać imperium dalej.
Odyn uwięził córkę, a jej rolę wymazano z historii. Próba przeciwstawienia się jej kosztowała życie niemal cały oddział Walkirii. Ocalała wojowniczka, którą Thor spotyka później na Sakaar, nosi pamięć tej klęski. Dla Heli dawna służba u boku ojca jest uzasadnieniem prawa do tronu; dla reszty rodziny staje się niewygodnym świadectwem pochodzenia asgardzkiej potęgi.
Powrót po śmierci Odyna
Więzienie Heli pozostaje związane z życiem ojca. Gdy Odyn umiera w Norwegii, córka odzyskuje wolność i staje przed braćmi. Zatrzymuje rzucony w nią Mjölnir i kruszy młot w dłoni. Thor oraz Loki próbują uciec Bifrostem, lecz Hela podąża za nimi i wyrzuca ich z tunelu. Sama dociera do Asgardu.
Błyskawicznie pokonuje jego obrońców. Giną Fandral, Volstagg i Hogun. Skurge wybiera współpracę, aby przetrwać, i zostaje jej wykonawcą wyroków. Hela zdziera dekoracje zasłaniające starsze malowidła: pod pokojowym wizerunkiem Odyna kryje się obraz władcy prowadzącego krwawe kampanie razem z córką.
Nie chodzi jej jednak tylko o sprostowanie historii. Żąda posłuszeństwa i planuje kolejne podboje. Za pomocą Wiecznego Płomienia przywraca do działania dawnych wojowników oraz wilka Fenrisa. Potrzebuje miecza sterującego Bifrostem, ale Heimdall zabiera go i ukrywa mieszkańców. Bez przejścia do innych światów jej przewaga militarna nie wystarcza do realizacji planu.
Dlaczego Thor nie pokonuje jej sam?
Po powrocie z Sakaar Thor staje do walki z siostrą i traci prawe oko. Odkrywa, że potrafi korzystać z piorunów bez Mjölnira, lecz Hela nadal pozostaje zbyt silna. Im dłużej przebywa w Asgardzie, tym bardziej rośnie jej potęga. Zwycięstwo wymaga odcięcia jej od tego źródła.
Thor wybiera ewakuację mieszkańców. Loki umieszcza koronę Surtura w Wiecznym Płomieniu, przywracając olbrzymowi pełnię mocy. Hela próbuje go powstrzymać, ale ginie podczas zniszczenia Asgardu. Bohaterowie ratują ludność kosztem samego miejsca. Tym samym odrzucają jej przekonanie, że królestwo i poddani istnieją po to, by służyć potędze władcy.
Jakie moce posiada Hela?
Hela dysponuje ogromną siłą, odpornością i sprawnością w walce. Potrafi wytwarzać ostrza oraz wielkie kolce, którymi atakuje przeciwników i niszczy otoczenie. Z łatwością rozprawia się z regularną armią. Zniszczenie Mjölnira już przy pierwszym spotkaniu pokazuje, że Thor nie może polegać na dotychczasowych sposobach walki.
Nie należy jednak utożsamiać tytułu bogini śmierci z nieograniczoną kontrolą nad każdym zmarłym. Film pokazuje ożywienie armii przy użyciu konkretnego artefaktu, Wiecznego Płomienia. Nie ustanawia zasady, według której Hela może dowolnie wskrzesić każdą osobę. Jej więź z Asgardem również tworzy ograniczenie, które bohaterowie wykorzystują w finale.
Na zdjęciu wyróżniającym Hela stoi pośrodku tęczowego mostu, z pałacem za plecami i szeroko rozłożonymi rękami. Rozgałęziony hełm powiększa jej sylwetkę, a centralne ustawienie nadaje jej pozę właścicielki tego miejsca. Kadr dobrze oddaje istotę konfliktu: wraca do Asgardu przekonana, że odzyskuje należne dziedzictwo, niezależnie od woli mieszkańców.
Hela w komiksach
Hela zadebiutowała w Journey into Mystery #102 z 1964 roku. Jej komiksową wersję, inspirowaną nordycką Hel, stworzyli Stan Lee i Jack Kirby. Rządzi krainami zmarłych Hel i Niflheim, a konflikty z Thorem często dotyczą dusz oraz granic jej władzy.
To inna genealogia niż w filmie. Komiksowe pochodzenie wiąże ją z Lokim z wcześniejszego cyklu Asgardu i olbrzymką Angrbodą. Nie należy przekładać tego na ekranowego Lokiego ani nazywać filmowej Heli jego córką. Adaptacja czyni z niej pierworodną Odyna, aby spór o tron był zarazem konfrontacją z przemilczaną historią ojca.
Osobno trzeba traktować Helę z animacji What If…?. Odcinek o spotkaniu z Dziesięcioma Pierścieniami pokazuje alternatywny bieg wydarzeń. Nie oznacza wskrzeszenia przeciwniczki zabitej w Ragnaroku.
Hela ma powód, by oskarżać Odyna o zakłamywanie przeszłości, ale sama zamierza kontynuować jego najokrutniejszy etap. Jej historia stawia Thora przed trudniejszym zadaniem niż obrona odziedziczonego tronu: musi zdecydować, które dziedzictwo warto zachować, a które przerwać.